Przepisy o ogniwach rozróżniają trzy podstawowe ich rodzaje: ogniwa przenośne, akumulatory samochodowe (także: rozruchowe) oraz ogniwa przemysłowe. Ogniwa przenośne zamknięte są w obudowie i można je trzymać w dłoni, ale nie spełniają wymagań stawianych akumulatorom samochodowym czy ogniwom przemysłowym. Do tej grupy zalicza się większość małych baterii, które są zwykle dostępne w sklepach, takie jak AA (Mignon), AAA (Micro), 9V, C (Baby), D (Mono), czy ogniwa guzikowe.

Baterie, zwane również ogniwami pierwotnymi lub ogniwami jednorazowego użytku, nie mogą być ponownie ładowane. Główne rodzaje pierwotnych źródeł energii to baterie cynkowo-węglowe i alkaliczno-manganowe. Natomiast akumulatorki to ogniwa, które można ponownie naładować i wyróżniamy wśród nich akumulatory ołowiowe, niklowe, kadmowe lub litowo-jonowe.

Ogniwa dla gospodarstw domowych to standardowe ogniwa do użytku domowego: 
Baterie: alkaliczne, litowe, cynkowe (AAA micro, AA mignon, C baby, D mono, 9V)
Akumulatorki: AAA micro, AA mignon, C baby, D mono, 9V
Baterie specjalistyczne: litowe baterie pastylkowe, litowe baterie cylindryczne, specjalistyczne baterie alkaliczne, srebrowe baterie pastylkowe

W nowoczesnych zakładach recyklingu zużyte ogniwa są efektywnie przetwarzane, a ich komponenty wracają do cyklu produkcyjnego.
Elektryczne piece łukowe: baterie alkaliczno-manganowe i cynkowo-węglowe są topione, w wyniku czego odzyskuje się cynk i stal.
Elektryczne piece łukowe: baterie alkaliczno-manganowe i cynkowo-węglowe są topione, w wyniku czego powstaje cynk, żużel ceramiczny i żelazomangan (lub ferromangan, głównie do produkcji stopów żelaza).
Surowce wtórne: np. do budowy samochodów (stal), dróg (żużel), taczek (cynk), tarcz hamulcowych (żelazomangan lub ferromangan) oraz telefonów komórkowych (kobalt, nikiel).
Surowce wtórne trafiają również do produkcji nowych ogniw.

Trzy najważniejsze elementy baterii to dwie elektrody (anoda - biegun ujemny, katoda - biegun dodatni) oraz elektrolit. Anoda jest często metalem, katoda zaś tlenkiem metalu, a elektrolit to roztwór, który umożliwia przepływ jonów. W baterii alkaliczno-manganowej anodą jest cynk, katodą - dwutlenek manganu, a elektrolitem - węglan potasu. W akumulatorku NiMH anodą jest wodorek metalu (stop metalu magazynujący wodór), katodą jest wodorotlenek niklu (NiOOH), a elektrolitem również węglan potasu.

Baterie są wyczerpane, gdy zgromadzona w nich energia zostanie zużyta. Zauważysz to, gdy Twoje urządzenie przestanie działać. Przy czym warto wiedzieć, że różne urządzenia mają inne wymagania energetyczne. Z tego powodu powstały różne linie baterii odpowiadające na te wymagania (VARTA Longlife, VARTA Longlife Power, VARTA Longlife Max Power). Urządzenia o stałym i niskim zapotrzebowaniu na energię nazywane są urządzeniami niskoprądowymi (np. piloty, zegary ścienne, radia, wagi cyfrowe). Urządzenia o wysokim zapotrzebowaniu na energię, np. aparaty cyfrowe, kamery, ciśnieniomierze, konsole do gier, drony, zdalnie sterowane zabawki, akcesoria komputerowe lub latarki LED nazywane są urządzeniami wysokoprądowymi.
Jeśli baterie w urządzeniu wysokoprądowym przestaną działać, nie oznacza to od razu, że baterie są wyczerpane. Aby sprawdzić, czy baterie nadal działają, należy umieścić je w urządzeniu o niskim zapotrzebowaniu na energię (urządzeniu niskoprądowym). Istnieją również testery baterii, które dostarczają informacji o stanie ich naładowania.

Baterie i akumulatorki zawierają cenne surowce, ale czasami także niebezpieczne substancje, które mogą szkodzić środowisku. Aby temu zapobiec i móc odzyskać surowce wtórne, stare i uszkodzone ogniwa należy utylizować oddzielnie od innych odpadów. Po odebraniu z wyznaczonych punktów zbiórki w punktach detalicznych, gminach i hurtowniach, ogniwa są najpierw sortowane, a następnie poddawane recyklingowi. Czasami wyczerpane baterie i akumulatorki zawierają jeszcze elektrolity, które mają działanie korozyjne. Dlatego odpady zmieszane nie są właściwym miejscem dla zużytych ogniw! Jest to tak ważne, że powstała specjalna ustawa - ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach – która stanowi, że stare baterie i akumulatorki należy utylizować oddzielnie od innych odpadów. Aby było to łatwe i bezproblemowe, producenci baterii mają obowiązek zapewnienia, że każdy może w prosty i łatwy sposób pozbyć się swoich baterii i akumulatorków. W tym celu producenci wykorzystują systemy zwrotu ogniw, dzięki którym ich zbiórka jest dla wszystkich bardzo prosta.

Stare i uszkodzone baterie i akumulatorki można zwrócić bezpłatnie wszędzie tam, gdzie sprzedawane są baterie, np. w supermarketach, drogeriach, sklepach z artykułami elektrycznymi lub marketach budowlanych. W tym celu w sklepach detalicznych udostępnione są specjalne pojemniki. Gminne punkty recyklingu również przyjmują zużyte baterie i akumulatorki. Kolejne punkty zbiórki można znaleźć u komercyjnych użytkowników końcowych. Nigdy nie wrzucaj ogniw do ognia, ponieważ może to spowodować wybuch. Wyczerpane ogniwa, tzw. zużyte ogniwa do urządzeń elektrycznych można bezpłatnie zwrócić do wyznaczonych pojemników na zbiórkę w supermarketach, sklepach elektronicznych, drogeriach i sklepach z artykułami gospodarstwa domowego. Pojemniki te często znajdują się w strefie wejściowej i w pobliżu kas. Zużyte ogniwa można również bezpłatnie oddać w pojazdach zbierających odpady niebezpieczne, gminnych centrach recyklingu i PSZOK-ach. Zebrane ogniwa sortowane są w zakładach utylizacyjnych i rozdzielane na poszczególne elementy w celu optymalnego recyklingu.
Uwaga:
Ze względów bezpieczeństwa ogniwa litowe należy przed utylizacją zabezpieczyć, np. poprzez zaklejenie taśmą ich biegunów. Ogniwa znajdujące się w urządzeniach elektrycznych należy utylizowane oddzielnie od samych urządzeń.

Tak, oddawanie zużytych ogniw jest zawsze bezpłatne. Stare i uszkodzone baterie, jak również akumulatorki można zwrócić bezpłatnie wszędzie tam, gdzie są one sprzedawane. Zbiórka jest łatwa i bezpieczna dzięki temu, że dystrybutorzy ogniw zobowiązani są do bezpłatnego ich odbioru. W odbiór ogniw zaangażowane są również gminy lub publiczne organy zarządzające odpadami oraz zakłady przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Gdy baterie ulegną uszkodzeniu, istnieje ryzyko, że dojdzie do ich wylania. Wyciekająca ciecz to w większości przypadków tak zwany elektrolit, który jest głównym składnikiem większości baterii. To on powoduje reakcję chemiczną i zapewnia transport jonów wewnątrz baterii. W momencie wycieku zasadowego lub kwaśnego płynu tworzą się małe kryształki. Dlatego gdy dochodzi do wylania baterii powinno używać się rękawic. W nich można zwykle łatwo usunąć pozostałości. Jeśli jednak część płynu przypadkowo zetknie się ze skórą rąk, należy je dokładnie umyć. Wylane baterie również można oddać w punktach zbiórki zużytych ogniw.

Zbiórka: gdy pojemniki zbiorcze w punktach zbiórki (na przykład w supermarkecie) są pełne, odbiera je specjalny pojazd, który przewozi je do sortowni.
Sortowanie: teraz zebrane ogniwa sortowane są według wielkości i składników. Odbywa się to na przykład ręcznie lub za pomocą procesów elektromagnetycznych, czujników rentgenowskich, czujników UV lub kombinacji różnych technik. Jest to konieczne, ponieważ - w zależności od systemu ogniwa i jego składników, stosowane są różne procesy recyklingu.
Recykling: stare staje się nowym! Posortowane ogniwa trafiają do zakładu recyklingu. Tam ze składników odzyskuje się cenne surowce, które są wykorzystywane ponownie np. w produkcji samochodów, ram łóżek czy sztućców. Jako tzw. surowce wtórne w naturalny sposób trafiają również do produkcji nowych ogniw. Takie ponowne wykorzystanie nazywane jest recyklingiem.

Podczas rozładowywania baterii w obu elektrodach zachodzą reakcje elektrochemiczne, które wyjaśnimy na przykładzie baterii alkaliczno-manganowej:
W anodzie cynk jest utleniany do tlenku cynku, a w katodzie dwutlenek manganu (MnO₂) jest redukowany do MnOOH. W reakcji anody (utlenianiu) powstają ujemne ładunki (elektrony), które przepływają z ujemnego bieguna baterii przez drucik i odbiornik (np. żarówkę) do dodatniego bieguna baterii i są ponownie zużywane w reakcji katody (redukcji).
Aby zrównoważyć opisany powyżej przepływ ładunków, wewnątrz baterii musi płynąć prąd w odwrotnym kierunku. Prąd ten wymaga płynu, tzw. elektrolitu (w naszym przykładzie roztworu wodorotlenku potasu). Roztwór wodorotlenku potasu zawiera jony wodorotlenkowe (OH-), które przepływają z katody do anody, zamykając w ten sposób obwód.
Prąd wytwarzany jest w baterii w procesie elektrochemicznym, który przekształca zmagazynowaną energię chemiczną w energię elektryczną. Proces ten zachodzi pomiędzy anodą, katodą i elektrolitem, czyli trzema głównymi komponentami baterii.

Niezależnie czy puste, czy pełne, ogniwo zawsze waży tyle samo! Dzieje się tak, ponieważ podczas rozładowania elektrony jedynie przemieszczają się z jednego bieguna do drugiego, ale nie ubywa ich. Prąd elektryczny nic nie waży w zwykłym tego słowa znaczeniu.

Ogniwa należy przechowywać w chłodnym, suchym miejscu. Należy unikać skrajnych temperatur, ponieważ znacząco wpływają one na wydajność ogniw. Ogniwa należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu do czasu ich użycia, aby zapewnić ochronę przed zwarciem. Nie należy pozostawiać ich ani przechowywać w zasilanych urządzeniach. Oczywiście nie trzeba pozbywać się każdej wyczerpanej baterii natychmiast po użyciu i oddawać jej do punktu zbiórki. Dlatego można przechowywać takie baterie w domu, a następnie odpowiednio je utylizować. Podczas przechowywania należy jednak wziąć pod uwagę następujące warunki. Temperatura: przede wszystkim należy przechowywać baterie w chłodnym i suchym miejscu. Za wszelką cenę należy unikać bezpośredniego światła słonecznego, w przeciwnym razie baterie mogą wyciec lub się otworzyć. Uwaga: oczywiście baterie nie powinny być również przechowywane w lodówce, ponieważ silne różnice temperatur mogą mieć negatywny wpływ na zmagazynowaną energię.

Oprócz oddzielenia ich od zwykłych odpadów komunalnych, kluczowe znaczenie ma prawidłowe zbieranie i przechowywanie zużytych ogniw, ponieważ nieprawidłowe przechowywanie może prowadzić do zwarć. Szczególnie w przypadku baterii zawierających wysoce reaktywny metal - lit, prędzej czy później może dojść do pożarów lub nawet niewielkich eksplozji. Należy zatem zachować środki ostrożności w postaci zaklejenia taśmą biegunów baterii i akumulatorków zawierających lit oraz nie narażać ich na działanie wysokiej temperatury czy wody. Szczególnie niebezpieczne są ogniwa guzikowe zawierające lit. Jeśli chcesz zachować się superbezpiecznie, przechowuj wszystkie wyczerpane ogniwa starannie oddzielone od siebie i ułożone warstwowo w pudełku wypełnionym piaskiem, dopóki ich nie oddasz do punktu zbiórki. Jeśli to możliwe, ogniwa zainstalowane w urządzeniach elektrycznych powinny zostać wyjęte i zutylizowane oddzielnie od samych urządzeń.